Hennep en mode in het vroege Japan

Het museum in Barcelona heeft er sinds kort een nieuwe bewoner uit het Verre Oosten bij: een Japanse Samoerai pop uit het begin van de 19e eeuw, gehuld in een kostuum gemaakt van – jawel – hennep.

Samoerai

In het vroegere feodale Japan stond het leven van de samoerai – letterlijk ‘hij die dient’ – in het teken van het beschermen van de heren van de hoogste klasse. Zelf behoorden de samoerai ook tot de elite. Ze hielden zich aan een stricte erecode, waren geschoold en echte trendsetters. Zo bekwaamden zij zich naast de krijgskunst, ook in de fijne kunsten en maakten zij het bloemschikken – Ikebana – populair.

Hennep en mode in het vroege Japan

In deze zelfde periode werd er in Japan actief hennep geteeld. De teelt werd door de daimyo – de krijgsheren - gestimuleerd onder hun leenmannen. Zij konden de plant namelijk voor een flinke prijs verkopen in de stad, waar de hennepvezel werd gebruikt om voorname kleding te maken. Hennep was een luxeproduct en het dragen van kleding van haar vezels was daarom slechts voorbehouden aan de hoogste klassen. Het is dan ook niet verwonderlijk dat deze samoerai erg trots is op zijn kostuum met de indrukwekkende schouders.

Waterdichte regenjas

Dit kostuum heet een kamishimo en is een mode-item uit de Edo periode (19e eeuw). Het is een lange overjas met wijde broek die de samoerai droeg op reis of bij slecht weer, over zijn zijden kleding en krijgersuitrusting. Naast dat het zijn status etaleerde, fungeerde de cape namelijk ook als een uitermate goede regenjas. Om de hennep waterdicht te maken hadden de Japanse kleermakers iets slims bedacht: de stof kreeg een bad van kakivruchtensap. 

Loodvergiftiging

Onze samoerai pop kijkt geconcentreerd, terwijl hij een meditatieve – mokuso - houding aanneemt. Hij bereidt zich geestelijk voor op een intensieve training in Japanse krijgskunst.

Zijn gezicht en handen zijn afgewerkt met gofun, een materiaal van fijngemalen oesterschelpen speciaal ontwikkeld voor het vervaardigen van traditionele poppengezichtjes. De bleke teint doet denken aan de witgepoederde gezichten van de Japanse vrouwen. Overigens een niet erg gezonde gewoonte: veelvuldig gebruik van deze make-up veroorzaakte loodvergiftiging en zorgde voor ernstige verminking van de samoerai-kinderen. Wellicht was dit een belangrijke oorzaak voor de val van de samoerai in de 19e eeuw.

Japanse pop in onze collectie

Onze pop is in ieder geval een aandenken aan een glorieuze periode voor de samoerai. Mogelijk maakte hij deel uit van één van de vele Japanse ceremoniën of misschien pronkte hij lange tijd in de woonkamer van een welvarende familie, voordat hij als souvenir meereisde naar Europa waar hij nu zijn intrek heeft genomen aan de niet minder prestigieuze Carrer Ample in Barcelona.

Share: 
Facebook icon
Twitter icon
Pinterest icon
On display here: 

Industriële hennep, of gewoon hennep, is de naam die normaal gesproken wordt gegeven aan de vezelproducerende soorten cannabis die minder dan 0,2% THC bevatten.

Veel tentoongestelde objecten in onze musea refereren aan de culturele aspecten van het cannabisgebruik. Pijpen en andere rookapparaten van over de hele wereld demonstreren hoe en waarom in verschillende culturen marihuana en hasj werden gerookt.